Hoe veilig is het in jouw team?

Door Thijs 21 mei 2017

Doe de veiligheidscheck en verhoog direct de veiligheid

Deze blog gaat over de ervaren veiligheid in een team. We geven je hieronder een praktische werkvorm om het veiligheidsgevoel in je team te verhogen. Klik hier als je daar gelijk heen wilt. Voor de geïnteresseerde lezers onder jullie, volgt hier eerst een korte vertelling over het fenomeen Teamdynamiek, waar veiligheid een fundamenteel onderdeel is.

Teamdynamiek

Teamdynamiek, ook wel de binnenkant van het team genoemd, is alles wat er tussen teamleden gebeurt. De dynamiek omvat de patronen van het team en deze worden zichtbaar in het gedrag van mensen. Teamdynamiek gaat over de manier waarop gecommuniceerd wordt, over hoe het team omgaat met conflicten, over het al dan niet geven van feedback en over hoe besluiten worden genomen.

Emoties

Emoties zijn doorgaans een mooie thermometer voor als je wilt weten hoe je team ervoor staat. Een team heeft een optimale of constructieve dynamiek als:

  • Het omgangsvormen heeft waarbij mensen zich prettig voelen.
  • Informatie stroomt en teamleden de ruimte ervaren om te zeggen wat gezegd moet worden.
  • Iedereen wordt gehoord en afwijkende meningen serieus worden genomen.
  • Er onderlinge afstemming is, mensen elkaar opzoeken en er dialoog plaatsvindt.
  • De teamleider zijn leiderschapsstijl laat aansluiten bij de fase waarin het team zich bevindt.

De Dynamiek van een team zorgt vaak voor het verschil tussen succes en falen. In de voetbalwereld worden vele miljoenen uitgegeven om de beste spelers te kopen. Maar verscheidene sterrenteams gaan ten onder aan ruzies en machtsgedoe. Omgekeerd kan het ook. In 1992 werd het kleine voetballand Denemarken Europees Kampioen. Nadat ze in de kwalificatierondes uitgeschakeld waren, gingen de Deense spelers lekker op vakantie. Door de afzegging van Joegoslavië, tien dagen voor de start van het kampioenschap, mocht Denemarken alsnog meedoen en won. De verklaring hiervoor moet ongetwijfeld gezocht worden in de Dynamiek van het team en niet in de kwaliteit van de spelers.

Goede samenwerking vraagt om een prettige en constructieve sfeer. Een gevoel van veiligheid en voldoende oog voor elkaar hebben, helpt om onderlinge problemen samen op te lossen. Deze werkvorm brengt je jouw en je teamleden met elkaar in gesprek over de ervaren veilgheid in het team. Door dit gesprek zal de ervaren veiligheid direct toenemen. Dit is de paradox van de veiligheid in teams: Je hebt veiligheid nodig om je uit te spreken. Maar veiligheid ontstaat pas als je je gaat uitspreken. Een goede structuur biedt uitkomst in deze impasse. Structuur zorgt voor veiligheid, mits goed ingezet.

Werkvorm 7: De Veiligheidscheck

Doel

Verbeteren van de veiligheid in het team op een veilige manier.

Wanneer inzetten

Als je in de onderstroom geruchten opvangt over onveiligheid en je dit thema bespreekbaar wilt maken. Gebruik deze werkvorm niet wanneer de onveiligheid al ‘geëscaleerd’ is.

Instructie

Stap 1: Uitleg aan de deelnemers ter introductie van de werkvorm: ‘We gaan een veiligheidscheck doen. Je gaat straks een cijfer geven aan hoe je de veiligheid in dit team ervaart. Daarvoor krijg je een leeg vel papier. Als je straks je score geeft, hoef je niet te zeggen welke score van jou is. De uitkomsten zijn dus anoniem.’

Stap 2: Geef iedereen een blanco papier en laat de waarderingstabel zien.

Stap 3: Vraag teamleden te denken aan een moment in hun leven dat ze zich onveilig, oncomfortabel, onprettig voelden. Neem hiervoor een minuut de tijd.

Stap 4: Vraag teamleden nu om naar een situatie in hun leven te gaan waarin ze zich veilig, prettig en gelukkig voelden. Neem ook hiervoor één minuut de tijd.

Stap 5: Vraag teamleden nu hoe ze zich op dit moment voelen in dit team. Laat iedereen zijn gevoel een cijfer geven (zie tabel 4.6) en in de tabel aankruisen. Deelnemers vouwen hun blaadje dubbel en geven het aan de begeleider van de oefening.

CijferBetekenisUitlegTelling
4Zeer veiligAlles is bespreekbaar, kom maar op!
3VeiligVeel is bespreekbaar, maar niet alles.
2NeutraalLaten we een gesprek hebben, ik doe wel mee.
1OnveiligVeel van mijn ideeën durf ik niet goed bespreekbaar te maken.
0Zeer onveiligIk trek me terug want ik voel me niet veilig genoeg om me uit te spreken.

Tabel 4.6 Teamveiligheid

Stap 6: Vervolgens vult de begeleider de resultaten in op een flip-overvel met daarop de tabel (zet kruisjes).

Stap 7: Vraag het team om de uitkomsten te duiden.
Gebruik daarbij de volgende vragen:

  • Wat valt op in de uitkomst?
  • Herken je de uitkomst?
  • Geef eens een voorbeeld dat voor jou de uitkomst illustreert?
  • Wat heb je nodig om je veiliger te voelen in dit team?
  • Wat hebben we met elkaar te doen?
  • Welke afspraken maken we daarover met elkaar?

What’s next

In de volgende blog zoomen we in op een hot item in teams: Communicatie. Je kunt niet-niet communiceren, dus dat komt wel goed!

Ben je opzoek naar meer werkvormen die je met je team kunt doen (en wil je niet wachten op de komende nieuwsbrieven), bekijk dan eens ons boek Tools voor Teams. Hierin vindt je een handleiding en 50 direct inzetbare werkvormen om je team een flinke boost te geven.

Bekijk ons boek Tools voor Teams

Zelf aan de slag!

En Voila! Zie hier alweer de zevende gratis werkvorm om zelf met je team aan de slag te gaan. Deze werkvorm kun je gewoon vandaag nog zelf inzetten om met je team een inspirerend moment te hebben.

Wil je eerst een scherper beeld van wat jouw team nodig heeft? Vul dan gratis onze TeamQ vragenlijst in en je krijgt een beeld waar jouw team kan verbeteren.

Inspirerend? Deel dit bericht!

Probeer TeamQ Gratis

Wil jij jouw team zelf ontwikkelen?
Start met het invullen van een gratis TeamQ!

Samenwerking tussen teams verbeteren ?

Door Willem Nooij 29 maart 2018

Verder lezen